Jedna od najvećih figura popularne kulture, američki slikar, režiser, publicista i glumac Endi Vorhol umro je na današnji dan (22. februara) prije 25 godina.

Film „Andy X“, koji slavi lik i djelo velikog umjetnika, biće prikazan povodom 25. godišnjice smrti „oca pop arta“ na internet stranici http://www.andyxthemovie.com večeras u 22.21 sati. Na stranici na kojoj će biti prikazan film stoji i sat koji odbrojava vrijeme do početka emitovanja. Iako narator fizički ne liči na slavnog Endija, cilj je bio prenijeti Vorhola u 21. vijek. Ukoliko se sagleda savremena kultura, evidentno je da je Vorhol danas itekako aktuelan i da su njegove ideje bile istinitije nego što je i sam mogao da zamisli.

Rođen kao Endru Varhola u Pitsburgu u Pensilvaniji, rano je pokazao talenat za umjetnost i upisao je dizajn na univerzitetu u Pitsburgu. U Njujork se preselio 1949. godine i počeo uspješnu karijeru u jednom magazinu, baveći se ilustracijom i oglasima. Postao je poznat po neobaveznim potezima pri crtanju cipela što je dovelo do njegove prve izložbe u Njujorku, prenose svjetske agencije.

Koka kola i Merilin

Tokom 60-ih Vorhol je od jednog od najuspješnijih reklamnih ilustratora postao jedan od najpoznatijih umjetnika Amerike. Drugačije od ostalih umjetnika tog vremena gledao je na odnos između komercijalne umjetnosti i umjetnosti i umjesto da ih vidi kao suprotnosti (što je bio slučaj sa ostalim umjetnicima) počeo je da ih spaja stvarajući popularnu kulturu – pop art. Njegove prve slike prikazuju likove iz crtanih filmova i reklama, koje je radio ručno. Kasnije je svoje teme tražio u brendovima, zvijezdama i dolarima isključujući svaki trag „ruke“. Vorhol je takođe slikao i poznate američke proizvode, kao što je Koka-kola, ali i poznate popularne ličnosti poput Merilin Monro, Elizabet Tejlor i Elvis Prisli.

Fabrika

Već 1963. godine osniva atelje „Fabrika“ i oko sebe okuplja slikare, pisce, muzičare i poznate andergraund ličnosti. Počeo je takođe i da se bavi štampom na tkanini – sitotiskom i slike je radio u serijama, postižući time ne samo da se bavi umjetnošću masovne
proizvodnje, već  i da sama umjetnost postaje masovni produkt, a njegov rad veoma brzo postaje kontroverzan i popularan. U poređenju sa uspjehom i skandalima iz šezdesetih, sedamdesete su bile mnogo mirnije. Vorhol će ostati zapamćen i kao jedan od prvih vodećih homoseksualnih američkih umjetnika koji su bili otvoreni po pitanju seksualnosti. Preminuo je u 58. godini u Njujorku, 22. februara 1987.

- Onaj ko hoće da sazna sve o meni samo treba da posmatra površinu mojih slika, mojih filmova i mene − to sam ja. Iza te površine nema ničeg drugog – govorio je Vorhol.

Velika putujuća retrospektiva u Aziji

Velika retrospektivna izložba radova Endija Vorhola pod nazivom „Endi Vorhol: 15 minuta vječnosti“ obićiće pet azijskih gradova. Izložba će biti otvorena u Singapuru u martu, a nakon toga će biti prikazana u Hong Kongu, Šangaju i Pekingu 2013. godine, dok će u Tokio stići 2014. Iz Muzeja Endija Vorhola u Pitsburgu saopšteno je da će ova izložba biti do sada najveća koja je prikazana u Aziji. Na njoj će biti izloženo više od 300 slika, fotografija, crteža i printova koje je ovaj umetnik radio. Ovom „turnejom“ obilježava se 25.godišnjica od smrti velikog umjetnika.

A. Đ.