PROKLETIJE - BALKANSKI PARK MIRA

Plav, 12. juna. U Plavu se zapravo ne zna je li koincidencija ili osmišljena i sinhronizovana aktivnost što se u ovoj godini angažovanja crnogorskih nevladinih organizacija Grin hom iz Podgorice, Triton iz Plava i Hajla iz Rožaja i nekoliko NVO iz Albanije, Kosova, Austrije, Engleske, pa i SAD, skoro podudaraju sa završnim aktivnostima oficijelnih vlasti i drugih subjekata u plavskoj opštini i republici za proglašenje Prokletija za peti nacionalni park u Cranoj Gori. U svakom slučaju sva ta događanja nagovještavaju ne samo skoru realizaciju ove ideje koja se u Plavu zagovara već više od 20 godina, već i ostvarivanje inicijative da se obezbijedi zaštita i integralni održivi razvoj prokletijskog planinskog masiva kao cjeline, sa svim svojim očuvanim i u svijetu jedinstvanim i neponovljivim prirodnim ljepotama i vrijednostima. U tom pravcu su već obavljeni kontakti i razgovori sa relevantnim faktorima u republici Albaniji, na Kosovu i u užem i širem okruženju gdje ova inicijativa uglavnom dobija podršku, a idejno je već profilisan projekat budućeg razvoja Prokletija kao međunoradnog parka mira.Tako je, nakon nedavnog međunarodnog naučnog skupa «Prirodne i društvene vrijednosti ekosistema Dinarida» na kojem je ovim inicijativama data bezrezervna podrška, tek započete javne rasprave o Nacrtu prostornig plana Crne Gore do 2020 godine u kojem se tome posvećuje dosta pažnje i saopštenja Grin homa da je nekoliko donatora iz zapadne Evrope spremno da već ove godine u razvoj održivog planinskog turizma na području plavske opštine ulože značajna sredstva, danas u Plavu istim povodom održan sastanak predstavnika NVO i drugih subjekata iz više zemalja na čijoj teritoriji se prostiru Prokletije, kao i zagovornika ove ideje i nekoliko razvijenih evropskih zemalja.

-Od prvog dolaska u Jugoslaviju 1958. godine, kaže predsjedavajuća projekta «Balkanski mirivni Park» Antonija Jang, austrijanka britanskog porijekla, Veoma sam zainteresovana za ovu regiju. Tada su bile zatvorene granice i nije se moglo ići u Albaniju, pa sam tek 1989. godine prvi put posjetila djelove ovih planina u toj zemlji. Postepeno sam upoznala sve ljepote planinskog masiva Prokletija i regije u cjelini. Saznala sam i da sve njene ljude u Crnoj Gori, Albaniji i na Kosovu muče isti socijalno-ekonomski problemi, nerazvijenost i migracija stanovništva. Oni, međutim, žive na dosta velikom atraktivnom planinskom području izuzetnih prirodnih ljepota i bogatstava kakvih je danas malo u svijetu i koje upravo takve treba sačuvati i ponuditri turistima. Koncept održivog razvija turizma za koji se zalažu povezane NVO više zemalja, pa i vlada Austrije i drugih razvijenih država, može lokalnom stanovništvu omogućiti da u saradnji sa njima ostvare prihod u svom kraju i mjestu življenja, a da se ne moraju nikuda seliti. Na početku 21. vijeka ljudi žele da se kreću nepoznatim prostorima, lokalno stanovništvo takođe želi da u miru prelazi granice i sarađuje, tako da je ono što je do sada bila prepraka, prednost i razvojna šansa. Nevladine organizacije u sve tri regije (Crna Gora, Albanija i Kosovo), zajedno sa inicijativmnim grupama u Ausriji, Velikoj Britaljniji, SAD i drugim, na ovom planu već odavno sarađuju. Gradonačelnici 6 opština sa ovog prostora su našim posredovanjem već potpisali Pismo dobre volje da Prokletije postanu prostor povezivanja ljudi ovog regiona i ljubitelja ekologije i prirode iz čitavog svijeta. Područje plavsko-gusinjskih Prokletija je već nominovano za nacionalni park i rad današnjeg skupa je pozdravio i gradonačelnik Plava, a naše aktivnosti u ovom gradu konkretno će realizovati NVO «Triton», rekla nam je Antonija Jang i pozvala sve zainteresovane i dobronamjerne za realizaciju ovok projekta da dođu sa informacijama putem kojih bi potencijalni turisti u inostransvu mogli saznati šta je sve privlačno u ovim divnim krajevima gdje bi mogli doći.

Višedecenijski prigranični položaj iz jednu od najzatvotenijih međudržavnih granica i saobraćajna zatvotenost i plavske opštine, prema riječima njenog predsjednika Skendera Šarkinovića u povodu ovog skupa, najviše su uticali da ona ostane nerazvijena. Zahvaljujući tome, međutim ostala je u velikoj mjeri netaknuta, očuvana i nezagađena prirodna sredina koja danas predstavlja prednost, naročito za razvoj održivog turizma za koji se zalažu ove nevladine organizacije i ne samo one. Aktivnosti se odvijaju povoljno i svi su izgledi da ćemo svi zajedno i postići da ideja - Prokletije, Balkanski park mira - postane stvarnost.